Kradzież poświadczeń to dziś jeden z najprostszych sposobów przejęcia kontroli nad systemami, dlatego 2FA/MFA jest absolutnym minimum bezpieczeństwa – skutecznie chroni nawet wtedy, gdy hasło zostanie ujawnione. W kontekście NIS2 uwierzytelnianie wieloskładnikowe wpisuje się w wymagania zarządzania dostępem i ograniczania ryzyka.

Kluczowe jest rozróżnienie potrzeb: użytkownicy biurowi najczęściej mogą korzystać z 2FA wbudowanego w IAM (Entra ID, Google, AWS) lub z rozwiązań takich jak Silverfort dla lokalnego Active Directory. Użytkownicy uprzywilejowani działają poza AD i chmurą – tu konieczne są narzędzia klasy PAM, takie jak Delinea, zapewniające 2FA, kontrolę sesji i audyt.

Podszycie się pod pracownika, a zwłaszcza pod użytkownika uprzywilejowanego, poprzez kradzież poświadczeń (loginu i hasła), może prowadzić do wycieku danych, paraliżu systemów lub całkowitej utraty kontroli nad infrastrukturą IT. Atakujący, mając dostęp do konta administratora czy pracownika biurowego, może nie tylko ukraść informacje, ale też usunąć ślady swojej obecności i eskalować uprawnienia. Dlatego uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA) jest dziś absolutną podstawą bezpieczeństwa – stanowi skuteczną barierę nawet wtedy, gdy hasło zostanie skompromitowane.

2FA a MFA

2FA (Two-Factor Authentication) to metoda uwierzytelniania, która znacząco zwiększa bezpieczeństwo dostępu do kont i systemów, wymagając potwierdzenia tożsamości przy użyciu dwóch niezależnych czynników. Najczęściej łączy coś, co użytkownik zna (np. hasło), z czymś, co posiada (np. aplikacja mobilna typu Google Authenticator lub kod SMS).

Termin MFA (Multi-Factor Authentication) bywa stosowany zamiennie z 2FA, choć technicznie odnosi się do wykorzystania dwóch lub więcej różnych kategorii uwierzytelnienia. Obie metody mają wspólny cel: skutecznie ograniczyć ryzyko nieautoryzowanego dostępu, nawet jeśli hasło użytkownika zostanie skompromitowane.

2FA w kontekście NIS2

NIS2 i nowelizacja ustawy o KSC nakłada na podmioty kluczowe i ważne obowiązek wdrożenia „odpowiednich i proporcjonalnych środków zarządzania ryzykiem”, obejmujących m.in.:

• polityki bezpieczeństwa systemów informacyjnych,
• zarządzanie dostępem,
• ochronę przed nieuprawnionym dostępem,
• bezpieczeństwo łańcucha dostaw.

W kontekście zarządzania dostępem i ochrony, 2FA/MFA (Multi-Factor Authentication) jest jednym z najbardziej efektywnych i powszechnie uznanych mechanizmów.

Ewolucja uwierzytelniania – od legacy Active Directory do hybrydowych modeli Identity Access Management (IAM)

W przeszłości podstawą uwierzytelniania w środowiskach Microsoft była klasyczna domena z usługą Active Directory (AD), w której logowanie opierało się na loginie i haśle a czasem też na tokenach czy certyfikatach. Z czasem AD stało się standardem w firmach – wiele systemów było z nim zintegrowanych, a jego mechanizmy uwierzytelniania wykorzystywano niemal wszędzie.

Wraz z rozwojem środowisk chmurowych Microsoft wprowadził nowoczesną usługę zarządzania tożsamościami – Entra ID (następcę Azure AD), która domyślnie wspiera uwierzytelnianie wieloskładnikowe i umożliwia budowę hybrydowych środowisk łączących lokalne AD z chmurą. Podejście to odpowiada na potrzeby organizacji korzystających z usług Microsoft 365, które wymagają elastycznego i bezpiecznego zarządzania tożsamościami.

Podobne podejście przyjęli inni dostawcy, tacy jak Google (Secure LDAP) czy AWS (Directory Service), oferując własne usługi IAM (Identity and Access Management) z wbudowanym 2FA. Jednak warto pamiętać, że rozwiązania te nie obejmują kontroli logowania i zmian w systemach wprowadzanych przez użytkowników uprzywilejowanych – administratorów i operatorów systemów, którzy z reguły pracują poza domeną AD i chmurą. W ich przypadku niezbędne jest zastosowanie systemu PAM (Privileged Access Management), które umożliwia bezpieczne uwierzytelnianie i kontrolę działań nawet w środowiskach niewspierających klasycznego AD.

Dwie perspektywy MFA: potrzeby użytkowników biurowych vs uprzywilejowanych

W kontekście wdrożenia uwierzytelniania wieloskładnikowego warto rozróżnić dwie główne grupy użytkowników, które mają zupełnie inne potrzeby i wymagania.

Pierwszą z nich są użytkownicy biurowi, którzy korzystają z usług zarządzania tożsamościami i dostępem w chmurze, takich jak Entra ID od Microsoftu, Secure LDAP od Google, czy AWS Directory Service, które mają wbudowany mechanizm 2FA. Jeśli firma nie polega na systemach w chmurze, a na lokalnym Active Directory, musi skorzystać z usługi 2FA zewnętrznego producenta.

Drugą grupę stanowią użytkownicy uprzywilejowani – administratorzy sieci, baz danych, systemów telco, czy przemysłowych – którzy z reguły pracują na systemach niezintegrowanych z AD. Systemy te często korzystają z własnych mechanizmów uwierzytelniania, co utrudnia prostą integrację 2FA.

Jak dobrać właściwe rozwiązanie 2FA do swojej architektury IT i potrzeb

Wdrożenie 2FA/MFA w praktyce wymaga uwzględnienia kilku istotnych aspektów technicznych.

Jeśli organizacja działa w środowisku chmurowym czy systemie Windows to implementacja 2FA zwykle nie stanowi problemu. Problem pojawia się tam, gdzie nie da się zintegrować systemu z AD – na przykład w przypadku niektórych baz danych, routerów, switchy czy starszych urządzeń sieciowych – lub tam, gdzie jest to utrudnione (Linux).

W zależności od typu użytkowników i architektury IT, wybór odpowiedniego rozwiązania 2FA może się znacząco różnić.

1. Użytkownicy biurowi, pracujący w środowiskach opartych o lokalne Active Directory

Użytkownicy biurowi, pracujący w środowiskach opartych o lokalne Active Directory, mogą łatwo skorzystać z Silverfort. Ta ujednolicona platforma zarządzania tożsamością oferuje m.in. 2FA, które integruje się z AD bez konieczności instalacji agenta na systemie docelowym (wyjątek – Windows Logon) i umożliwia szybkie wdrożenie uwierzytelniania dwuskładnikowego bez konieczności migracji do chmury.

Silverfort rozszerza możliwości zarządzania dostępem, umożliwiając granularne nakładanie polityk bezpieczeństwa, zarówno na konta użytkowników, jak i konta serwisowe. Kluczową cechą rozwiązania jest pełna integracja z Active Directory, które stanowi podstawę jego działania. To idealna opcja dla firm, które posiadają starszy stack technologiczny i chcą podnieść poziom bezpieczeństwa bez gruntownej przebudowy infrastruktury.

Silverfort pozwala szybko podnieść poziom bezpieczeństwa także dla użytkowników uprzywilejowanych, pod warunkiem, że pracują na systemie Windows. W środowiskach Windows, Linux lub innych systemach niepowiązanych z AD konieczne będzie zastosowanie rozwiązania PAM, takiego jak Delinea.

2. Użytkownicy uprzywilejowani

Nawet jeśli firma korzysta z Entra ID lub klasycznego AD, dostęp uprzywilejowany administratorów zwykle pozostaje poza zasięgiem tych narzędzi – tutaj świetnie sprawdzi się Delinea. 2FA od Delinea doskonale sprawdza się w organizacjach z rozbudowaną, zróżnicowaną infrastrukturą IT. Co więcej, platforma zapewnia pełną kontrolę działań administratorów, ich rozliczalność i zgodność z wymaganiami audytowymi czy regulacyjnymi.

Mimo że Delinea może być również zintegrowana z Active Directory, co pozwala objąć ochroną także użytkowników biurowych, wdrożenie w tym przypadku jest o wiele bardziej złożone niż przy użyciu Silverfort. Z tego względu staje się nieopłacalne dla małych organizacji, które nie potrzebują rozwiązań klasy PAM.

Trzeba również pamiętać, że Delinea wymaga instalacji agenta, co w niektórych przypadkach – jak środowiska switchy czy routerów – jest niemożliwe. W takich sytuacjach, lepszym wyborem może okazać się 2FA od Silverfort, który – jak wspomnieliśmy wyżej – działa bezagentowo i integruje się bezpośrednio z Active Directory.

Podsumowując, 2FA od Delinea to rozwiązanie dla firm, które potrzebują pełnej kontroli nad dostępem uprzywilejowanym w heterogenicznych środowiskach IT, z możliwością audytu, zarządzania uprawnieniami i ochrony poza klasycznymi strukturami domenowymi. Silverfort to lepszy wybór dla firm o mniej skomplikowanej infrastrukturze, które posiadają tylko lokalne Active Directory i wystarczy im proste do wdrożenia narzędzie 2FA.

Ponadto zarówno Silverfort, jak i Delinea wspierają integrację z kluczami sprzętowymi YubiKey, co umożliwia stosowanie silnych, fizycznych metod uwierzytelniania. Obie platformy dopuszczają również instalację 2FA na stacjach końcowych w systemie Windows poprzez Windows Logon.

Nie wiesz, które rozwiązanie 2FA pasuje do Twojej firmy? A może jesteś już gotowy na wdrożenie? Skontaktuj się z naszym zespołem specjalistów.

Artykuł został przygotowany przez eksperta 4Prime, a następnie zredagowany przy wsparciu narzędzi sztucznej inteligencji.