Według raportu Verizon dotyczącego naruszeń bezpieczeństwa (Investigative Report on Data Breaches), aż 31% incydentów bezpieczeństwa w ciągu ostatnich 10 lat wynikało z kompromitacji tożsamości lub poświadczeń. Choć na pierwszy rzut oka ten odsetek może wydawać się niski, w rzeczywistości stanowi poważne zagrożenie, które z roku na rok staje się coraz bardziej powszechne. Wskazuje to na rosnącą potrzebę skutecznego zabezpieczania tożsamości użytkowników i wdrażania solidnych mechanizmów kontroli dostępu.

Zabezpieczenie dostępu do kluczowych zasobów organizacji staje się szczególnie trudne w przypadku pracowników zdalnych i zewnętrznych dostawców. Wraz z rosnącą liczbą osób korzystających z dostępu zdalnego do systemów firmowych, zwiększa się również liczba potencjalnych punktów, które mogą stanowić luki w zabezpieczeniach. Ponadto, organizacje muszą znaleźć balans między zapewnieniem elastyczności dostępu a utrzymaniem wysokiego poziomu bezpieczeństwa.

W obliczu tych wyzwań organizacje coraz częściej sięgają po rozwiązania z zakresu Zero Trust (ZT). Jednym z nich jest PAM, czyli (Privileged Access Management).

Czym jest PAM?

PAM (Privileged Access Management) to kluczowa strategia zarządzania dostępem uprzywilejowanym, której celem jest ochrona kont posiadających dostęp do wrażliwych zasobów i systemów w organizacji. Nowoczesne systemy PAM umożliwiają kontrolowanie, monitorowanie i audytowanie działań nie tylko użytkowników z podwyższonymi uprawnieniami – takich jak administratorzy IT, deweloperzy czy osoby zarządzające systemami krytycznymi – ale także użytkowników biznesowych i kontraktorów zewnętrznych. Głównym zadaniem PAM jest zmniejszenie ryzyka nadużyć oraz kompromitacji kont, które stanowią potencjalny cel ataków.

Główne funkcje PAM obejmują:

a. Rotację haseł i zarządzanie poświadczeniami,

b. MFA (Multi-Factor Authentication),

c. Izolację i monitorowanie sesji,

d. Audyt i raportowanie działań wykonanych przez użytkowników,

e. Zgodność z regulacjami (m.in. RODO, PCI-DSS, czy NIS2).

Znaczenie PAM w kontekście dostępu zdalnego

PAM jest fundamentalnym narzędziem w zarządzaniu dostępem zdalnym, ponieważ zapewnia pełną kontrolę nad dostępem do kluczowych zasobów organizacji. Rozwiązania PAM pozwalają na precyzyjne monitorowanie, kontrolowanie i audytowanie dostępu do kluczowych systemów i aplikacji, szczególnie w sytuacjach, gdy użytkownicy mają rozszerzone uprawnienia, co zwiększa ryzyko nadużyć.

Podczas gdy tradycyjne rozwiązania PAM skupiają się głównie na ochronie kont administratorów IT, organizacje, które chcą kompleksowo zadbać o bezpieczeństwo swoich systemów, powinny rozważyć nowoczesne narzędzia obejmujące wspólną polityką również zwykłych pracowników i zewnętrznych dostawców.

Dobrym wyborem jest w tym przypadku PAM, opierający się na strategii Identity First Security.

Identity First Security a bezpieczny dostęp zdalny pracowników i dostawców

W strategii Identity First Security tożsamość staje się fundamentem dla wszelkich decyzji o przyznaniu dostępu do zasobów organizacji. W odróżnieniu od klasycznego PAMa, Identity First Security jest bardziej wszechstronnym podejściem, które obejmuje wszystkie tożsamości, zarówno ludzkie, jak i maszynowe (np. API, aplikacje). Strategia ta umożliwia kontrolowanie dostępu do systemów dla zwykłych użytkowników oraz zewnętrznych dostawców, co pozwala na kompleksową ochronę zasobów organizacyjnych.

Strategię Identity First Security można realizować za pomocą narzędzi, które koncentrują się na zarządzaniu tożsamościami i dostępem w organizacji. Nie tylko mowa tu o PAM, ale również o, m.in.:

• IAM (Identity Access Management),
• Multi-Factor Authentication (MFA),
• Cloud Access Security Brokers (CASB),
• Identity Governance and Administration (IGA),
• Single Sign-On (SSO).

Podsumowując, tradycyjny PAM skupia się głównie na kontroli, audycie oraz monitorowaniu dostępu do wrażliwych systemów przez konta uprzywilejowane. Nowoczesny PAM oparty na strategii Identity First Security obejmuje natomiast całościowe zarządzanie tożsamościami, wzmacniając tym samym bezpieczeństwo łańcucha dostaw i dostępu zdalnego.

Wdrożenie Identity First Security i PAM w organizacji: wyzwania integracyjne

Wdrożenie strategii Identity First Security wymaga integracji z systemami tożsamości, takimi jak Active Directory czy innymi platformami IAM. Kluczowym zadaniem jest opracowanie odpowiednich polityk dostępu opartych na rolach (RBAC), które zapewnią, że każda tożsamość w organizacji ma dostęp wyłącznie do zasobów niezbędnych do jej pracy. Integracja tego typu rozwiązań staje się szczególnie trudna w organizacjach korzystających z wielu systemów, zarówno w chmurze, jak i lokalnych środowiskach IT, co może prowadzić do problemów z synchronizowaniem tożsamości między różnymi platformami, takimi jak SaaS czy IaaS.

Kolejnym wyzwaniem jest zarządzanie rosnącą liczbą non-human identities (tożsamości maszynowych). To, co jeszcze kilka lat temu było marginalnym problemem, dziś staje się poważnym wyzwaniem w organizacjach, które korzystają z zaawansowanych technologii, takich jak automatyzacja procesów czy rozbudowane systemy oparte na API. W tym przypadku kluczowe będzie opracowanie odpowiednich metod monitorowania tych tożsamości i zapewnienia im odpowiedniego poziomu ochrony.

Dodatkowo, dla firm, które korzystają z zewnętrznych dostawców lub mają pracowników zdalnych, ważnym aspektem będzie zapewnienie elastyczności dostępu do systemów, przy jednoczesnym zachowaniu wysokich standardów bezpieczeństwa. Współczesne rozwiązania muszą umożliwiać bezpieczny, ale i wygodny dostęp do zasobów organizacji, co stanowi wyzwanie szczególnie w kontekście zróżnicowanych wymagań w różnych lokalizacjach i przy zmiennym poziomie dostępu.

Wdrożenie PAM jako części strategii Identity First Security, wymaga zrozumienia struktury organizacyjnej i precyzyjnego określenia, które konta użytkowników wymagają szczególnej ochrony. W przypadku firm, które już wdrożyły inne systemy zarządzania dostępem, jednym z głównych wyzwań może być integracja PAM z tymi systemami, a także dostosowanie istniejących procesów bezpieczeństwa do nowych rozwiązań. Dodatkowo, wdrożenie polityk rotacji haseł, audytowania sesji i MFA często wiąże się z koniecznością reorganizacji dotychczasowych procedur oraz przeprowadzenia szkoleń dla pracowników w celu zapoznania ich z nowymi narzędziami i wymaganiami.

Identity First Security z Delinea Secret Server

Delinea Secret Server to nowoczesny PAM, który pełni rolę "vaulta", czyli bezpiecznego repozytorium na hasła, klucze i inne wrażliwe dane dostępowe w firmie. Rozwiązanie pozwala nie tylko bezpiecznie przechowywać te informacje, ale również zarządzać całym cyklem życia kont uprzywilejowanych (np. automatyczna rotacja haseł, kontrola kto i kiedy miał dostęp do konkretnych zasobów), monitorować sesje oraz reagować na nieprawidłowości.

Delinea Secret Server idealnie wpisuje się w podejście Identity First Security, koncentrując się na zabezpieczeniu tożsamości użytkownika i jego uprawnień – zarówno wśród pracowników wewnętrznych, jak i zdalnych dostawców czy kontraktorów. Narzędzie zapewnia:

• Szybkie, bezpieczne wdrożenie – dostępne w wersji on-premise i chmurowej (SaaS w Azure), dzięki czemu łatwo dopasować narzędzie do wymagań organizacji i jej aktualnej infrastruktury.
• Automatyczne wykrywanie kont i zasobów (Discovery) – Secret Server pozwala przeskanować środowisko IT w aspekcie wszystkich kont (w tym także serwisowych, w chmurze, bazodanowych, na urządzeniach sieciowych czy serwerach). Dzięki temu organizacja uzyskuje pełną widoczność i może zidentyfikować „zapomniane” konta oraz natychmiast objąć je kontrolą.
• Centralizację i kontrolę dostępu – pozwala scentralizować zarządzanie uprawnieniami i dostępami (np. przydzielanie do folderów/funkcji w firmie czy dla poszczególnych oddziałów), a dostęp użytkowników i dostawców zdalnych odbywa się przez bezpieczny interfejs z wymuszoną wieloskładnikową autoryzacją (MFA) oraz pełnym audytem, kto, gdzie i kiedy się logował.
• Privileged Remote Access (PRA) – umożliwia bezpieczny dostęp do zasobów (serwerów, aplikacji) z pominięciem tradycyjnych VPN-ów (VPN-less) – wszystko odbywa się przez zaufany portal, bez konieczności instalowania dodatkowego oprogramowania przez użytkownika końcowego. Dane logowania są „wstrzykiwane” automatycznie, bez potrzeby ujawniania ich użytkownikowi. Całość sesji jest monitorowana i może być nagrywana, a analiza wsparta sztuczną inteligencją pozwala szybko wykrywać anomalie lub nadużycia (np. wyłączenie firewalla, próba eskalacji uprawnień).
• Privilege Control for Servers (PCS) – rozwiązanie do zarządzania uprawnieniami, które zapewnia bezpieczeństwo dostępu do serwerów i innych punktów końcowych w firmowej sieci. Agenta PCS można wdrożyć tylko na wybranych, kluczowych serwerach, nie trzeba rekonfigurować całego środowiska ani instalować go wszędzie naraz. To pozwala stopniowo i bezpiecznie rozszerzać ochronę, np. zaczynając od serwerów najistotniejszych dla firmy.

Podsumowując, Delinea Secret Server pomaga realizować podejście Identity First Security poprzez:

• kompleksową kontrolę „kto, kiedy, do czego i w jaki sposób” ma dostęp,
• ochronę tożsamości zarówno pracowników, jak i dostawców,
• ułatwienie pracy zdalnej bez kompromisów dla bezpieczeństwa oraz zabezpieczenie łańcucha dostaw,
• automatyzację procesów bezpieczeństwa i szybkie reagowanie na potencjalne zagrożenia.

Jeśli Twoja firma zatrudnia wielu pracowników zdalnych lub współpracuje z zewnętrznymi dostawcami, skontaktuj się z nami, aby dowiedzieć się więcej o rozwiązaniu PAM i Identity First Security.

Artykuł powstał na podstawie webinaru “Delinea PAM: Bezpieczeństwo firmy a dostęp zdalny dostawców i pracowników”. Pobierz nagranie.