SOC (Security Operations Center) to zespół ekspertów działających 24/7, którzy monitorują, wykrywają i reagują na incydenty cyberbezpieczeństwa w czasie rzeczywistym. Wykorzystując technologie takie jak EDR, NDR i SIEM, SOC zapewnia pełną widoczność środowiska IT i pozwala reagować na zagrożenia na każdym etapie ataku. Coraz częściej organizacje wybierają model usługowy SOC, który daje szybszą reakcję i wyższy poziom bezpieczeństwa bez konieczności budowy własnego zespołu.

Czym jest Security Operations Center?

Security Operations Center (SOC) to zespół wykwalifikowanych analityków bezpieczeństwa IT, zajmujących się monitorowaniem, wykrywaniem, analizą i reagowaniem na zagrożenia w czasie rzeczywistym, 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. W dobie dynamicznie zmieniających się cyberzagrożeń pełni kluczową rolę w ochronie organizacji przed atakami hakerskimi, naruszeniami danych czy nieautoryzowanymi działaniami wewnętrznymi.

Ze względu na wyzwania i koszty, jakie wiążą się ze stworzeniem i utrzymaniem własnego SOCa, większość firm i instytucji decyduje się na powierzenie tego zadania zewnętrznemu dostawcy. Istnieją jednak i takie organizacje, które dysponują własnym działem SOC - najczęściej dotyczy to sektora bankowego, który objęty jest surowymi wymaganiami regulacyjnymi w zakresie bezpieczeństwa.

Zarówno firmy, które stoją przed wyborem gotowej usługi SOC, jak i te, które planują powołać do życia własny zespół, powinny rozważyć podstawowe dwa modele, na których może być oparte ich działanie.

SOC oparty na liniach

W tradycyjnym ujęciu praca analityków bezpieczeństwa zorganizowania jest w trzech liniach:

Linia 1.: to pierwszy poziom, który zajmuje się klasyfikacją alertów na incydenty wymagających dalszego działania i tzw. false positives.

Linia 2.: Drugi poziom koncentruje się na bardziej zaawansowanej analizie i zarządzaniu incydentami.

Linia 3.: Trzeci poziom odpowiada za najbardziej złożone analizy, strategię i poprawę ogólnego poziomu bezpieczeństwa organizacji.

Model ten często okazuje się jednak nieefektywny z kilku powodów:

1. Ciężar najbardziej fundamentalnej decyzji o tym, czy dany alert wskazuje na prawdziwe zagrożenie, czy też nie, leży na barkach najmniej doświadczonych analityków, co może prowadzić do błędów;

2. Hierarchizacja obsługi incydentów sztucznie wydłuża cały proces i opóźnia reakcję;

3. Podział pracy SOC na zespoły może powodować problemy z komunikacją i koordynacją wewnętrzną, gdyż każda linia specjalizuje się w różnych obszarach i nie ma pełnego obrazu sytuacji.

SOC bez podziału na linie

Odpowiedzią na te wyzwania jest model, w którym praca całego Security Operations Center opiera się na jednej linii wsparcia, tak jak ma to miejsce w przypadku zespołu SOC360. Zakłada on, że wszyscy członkowie zespołu mają zbliżone kompetencje, co pozwala im skutecznie reagować na zagrożenia, gdy tylko zostaną wykryte.

W tym systemie odpowiedzialność za obsługę całego zdarzenia – od jego rozpoznania aż po reakcję i kontakt z klientem – spoczywa na jednej osobie, która realizuje poszczególne kroki przy wsparciu innych członków zespołu. Dzięki temu każdy alert zostaje obsłużony z należytą uwagą i w możliwie krótkim czasie, a problemy z wewnętrzną koordynacją czy przypisaniem odpowiedzialności nie mają miejsca.

Główne obszary działania SOC, czyli czym zajmują się analitycy bezpieczeństwa?

Zakres działań podejmowanych w codziennej pracy przez analityków Security Operations Center może być naprawdę szeroki. Do ich podstawowych zadań należą oczywiście:

• monitorowanie infrastruktury w trybie ciągłym w oparciu o systemy bezpieczeństwa proaktywnego (EDR, NDR) oraz analizę z SIEM;
• szybka i szczegółowa analiza kontekstowa;
• mitygowanie incydentów w czasie rzeczywistym;
• przyjmowanie zgłoszeń bezpośrednio od pracowników organizacji, np. mailowo bądź telefonicznie;
• przesyłanie szczegółowych rekomendacji w celu poprawy bezpieczeństwa.

Ponadto, doświadczony i zaawansowany zespół SOC może oferować również:

1. Monitorowanie systemów bezpieczeństwa tożsamości cyfrowej i poczty e-mail, takich jak Microsoft 365 czy Google Workspace

Monitorowanie systemów bezpieczeństwa tożsamości cyfrowej, jak Microsoft 365 czy Google Workspace, polega na ciągłym śledzeniu i analizie aktywności użytkowników w tych platformach. Współczesne systemy komunikacji i współpracy w chmurze stają się celem licznych ataków, zwłaszcza prób phishingu i nieautoryzowanego dostępu. Zespół SOC monitoruje te systemy, aby wychwycić podejrzane logowanie, nieautoryzowane próby dostępu, zmiany w ustawieniach kont użytkowników i inne oznaki naruszenia bezpieczeństwa.

2. Informatykę śledczą i reakcję na incydenty bezpieczeństwa (DFIR)

Informatyka śledcza (Digital Forensics) oraz reakcja na incydenty bezpieczeństwa (DFIR - Digital Forensics and Incident Response) obejmuje analizowanie śladów cyberataku w celu identyfikacji źródła ataku, zrozumienia metod działania napastnika i zabezpieczenia systemu przed dalszymi incydentami. Zespół SOC analizuje logi, pliki, urządzenia i inne dane w celu prześledzenia i zrozumienia incydentu, a także reaguje na zagrożenia, aby zminimalizować szkody i przywrócić systemy do pełnej funkcjonalności.

3. Monitorowanie powierzchni ataku (ASM)

Monitorowanie powierzchni ataku (ASM - Attack Surface Management) polega na identyfikacji i monitorowaniu wszystkich punktów, które mogą stać się celem cyberataków. Chodzi tu o wszelkie systemy, aplikacje, urządzenia i usługi, które są połączone z siecią organizacji i mogą stanowić punkt wejścia dla atakujących. Zespół SOC analizuje te powierzchnie, aby znaleźć potencjalne słabe punkty i wdraża odpowiednie mechanizmy ochrony przed ich wykorzystaniem przez cyberprzestępców.

4. Threat hunting – aktywne wyszukiwanie śladów niebezpiecznej aktywności w organizacji

Threat hunting to proces aktywnego poszukiwania dowodów na obecność zagrożeń w sieci organizacji. W przeciwieństwie do pasywnego monitorowania, polega na proaktywnym wyszukiwaniu nieznanych zagrożeń, które mogą unikać wykrycia przez tradycyjne systemy zabezpieczeń. SOC korzysta z wewnętrznych jak i z zewnętrznych źródeł threat intelligence, takich jak fora internetowe, media społecznościowe czy dark web, aby zdobywać informacje o nowych zagrożeniach i poszukiwać ich śladów w systemach organizacji.

5. Detection engineering – tworzenie reguł detekcji na podstawie trendów, technik i taktyk atakujących

Detection engineering to proces tworzenia i optymalizacji reguł detekcji, które pozwalają na wykrywanie zaawansowanych zagrożeń w systemach bezpieczeństwa. Zespół SOC analizuje obecne zagrożenia, techniki i taktyki używane przez cyberprzestępców, aby opracować reguły detekcji, które pozwolą na wykrywanie nowych, nieznanych wcześniej ataków. Dzięki temu systemy mogą szybciej identyfikować zagrożenia, które próbują ominąć tradycyjne mechanizmy ochrony.

6. Skanowanie i zarządzanie podatnościami (vulnerability management)

Skanowanie podatności to proces identyfikowania słabych punktów w systemach komputerowych, które mogą zostać wykorzystane przez cyberatakujących. Zespół SOC wykorzystuje narzędzia do skanowania infrastruktury IT w celu wykrycia znanych luk bezpieczeństwa. Następnie organizuje zarządzanie podatnościami, czyli ocenę ryzyka, ustalanie priorytetów oraz wdrażanie odpowiednich poprawek w systemach, aby zminimalizować ryzyko ich wykorzystania.

7. Phishingowe kampanie edukacyjne dla pracowników wraz z zarządzaniem

Phishingowe kampanie edukacyjne polegają na przeprowadzaniu symulacji ataków phishingowych, aby zwiększyć świadomość pracowników na temat zagrożeń związanych z oszustwami internetowymi. Zespół SOC organizuje takie kampanie, które pomagają pracownikom rozpoznać podejrzane e-maile, linki czy załączniki, co zmniejsza ryzyko sukcesu ataków phishingowych w organizacji. Dodatkowo, SOC monitoruje reakcje pracowników na te symulacje, aby określić skuteczność szkoleń.

8. Analizę i porównanie narzędzi bezpieczeństwa – wsparcie klienta w inwestycji w nowe technologie

Analiza narzędzi bezpieczeństwa polega na ocenie dostępnych rozwiązań w kontekście potrzeb organizacji. Zespół SOC pomaga klientom wybrać odpowiednie narzędzia do monitorowania, detekcji i ochrony przed zagrożeniami. Dzięki dogłębnej analizie różnych technologii, SOC wspiera proces zakupu i wdrożenia systemów, które będą najlepiej odpowiadać na potrzeby ochrony danych i systemów w organizacji.

9. Cyber threat intelligence (CTI) – dostarczanie najnowszych informacji o zagrożeniach, oraz wsparcie dla platform XCTI

Cyber threat intelligence (CTI) to proces zbierania i analizowania informacji o nowych zagrożeniach cybernetycznych. Zespół SOC dostarcza organizacjom aktualne informacje na temat nowoczesnych technik ataków, nowych typów zagrożeń oraz trendów w cyberprzestępczości. Dzięki tym informacjom organizacja może dostosować swoje mechanizmy ochrony do zmieniającego się krajobrazu zagrożeń.

10. Ocenę bezpieczeństwa

Ocena bezpieczeństwa to proces oceny aktualnego poziomu zabezpieczeń organizacji. Zespół SOC analizuje czy wszystkie systemy i procedury klienta są zgodne z najlepszymi praktykami. Na podstawie wyników oceny dostarczają rekomendacji dotyczących poprawy bezpieczeństwa w różnych obszarach, takich jak dostęp użytkowników, zarządzanie danymi czy ochrona przed cyberzagrożeniami.

11. Szkolenia dla wewnętrznych zespołów SOC

Z jakich technologii korzysta SOC

Wśród podstawowych technologii wykorzystywanych w pracy SOC z pewnością powinny się znaleźć rozwiązania klasy EDR (Endpoint Detection and Response), NDR (Network Detection and Response) oraz SIEM (Security Information and Event Management), określane wspólnie jako tzw. Triada Widoczności SOC.

Systemy EDR koncentrują się na monitorowaniu i zabezpieczaniu punktów końcowych sieci takich jak komputery, serwery czy urządzenia mobilne oraz stanowią podstawę bezpieczeństwa IT, ponieważ są w stanie zaadresować nawet 70% technik ataków opisanych w matrycy Mitre ATT&CK.

Rozwiązania NDR odpowiadają za ochronę ruchu sieciowego i skutecznie identyfikują problemy związane z błędami konfiguracji, naruszeniami polityk bezpieczeństwa, spadkami wydajności, czy nowymi technikami ataków. Dlatego właśnie dobrze uzupełniają się z narzędziami klasy EDR, zapewniając jak największe pokrycie.

Z kolei SIEM odpowiada za zbieranie i przetwarzanie wszystkich wydarzeń związanych z bezpieczeństwem IT w firmie, działając w oparciu o dane i logi pozyskiwane z różnych źródeł w sieci organizacji. W ich skład mogą wchodzić np. źródła, które nie są natywnie zbierane przez systemy klasy EDR lub NDR (logi z firewalla, serwerów webowych albo Active Directory). Niestety, ponieważ SIEM opiera się na predefiniowanych regułach korelacyjnych, często nie radzi sobie z nowoczesnymi, zaawansowanymi technikami ataków. Może jednak znacząco wesprzeć analityków w analizie postincydentalnej.

Kolejnym rozwiązaniem, z którego może korzystać część dostawców SOC, jest technologia SOAR (Security Orchestration, Automation, and Response). Służy ona do integracji różnych narzędzi i systemów bezpieczeństwa takich jak SIEM, EDR czy systemy antywirusowe oraz automatyzacji reakcji na incydenty.

Nie można także pominąć tutaj technologii służących do zabezpieczania zasobów i aplikacji w chmurze (CNAPP – Cloud-Native Protection Platform), które odgrywają kluczową rolę w ochronie środowisk multicloud oraz hybrydowych.

Dlaczego potrzebujesz usługi SOC?

Dzięki zaawansowanym technologiom i swojemu doświadczeniu, analitycy SOC są w stanie zmitygować ataki na różnych etapach kill chaina, czyli w różnych następujących po sobie fazach ataku – od phishingu poprzez złośliwe oprogramowanie próbujące wykraść dane (stealer), aż po zaawansowane, nowoczesne ataki typu ransomware.

Korzystanie z usług Security Operations Center umożliwia nie tylko szczegółową analizę alertów z wykorzystaniem systemów bezpieczeństwa i źródeł CTI, ale także przeprowadzanie dynamicznej i statycznej analizy w dedykowanym środowisku laboratoryjnym. Dodatkowo pozwala na szybką reakcję na incydenty, na przykład poprzez poddanie pliku kwarantannie lub odcięcie zainfekowanego hosta od sieci.

Kompleksowa usługa SOC z 4Prime IT Security

Jeśli twoja firma nie dysponuje zasobami pozwalającymi na zbudowanie własnego działu SOC, dobrym rozwiązaniem jest skorzystanie z usług zewnętrznego dostawcy. W ofercie 4Prime IT Security znajdziesz nowoczesną usługę SOC360, opartą na wysokich kompetencjach i zorganizowaną według jednej linii wsparcia, co daje gwarancję szybkiej i skutecznej reakcji na incydenty.

W ramach SOC360 szczegółowo raportujemy każde zdarzenie, dokumentując pełną historię incydentów. Dzięki jasno zdefiniowanym ścieżkom eskalacji zapewniamy błyskawiczny kontakt z klientem oraz przekazanie precyzyjnych rekomendacji – zarówno doraźnych, jak i długofalowych. Nasze rozwiązanie opiera się na wieloletnim doświadczeniu i analizie setek tysięcy zdarzeń, co umożliwia analitykom automatyczne porównywanie incydentów z podobnymi przypadkami z przeszłości (zarówno w Twojej organizacji, jak i u innych klientów).

Skontaktuj się z nami już dziś i wzmocnij bezpieczeństwo swojej organizacji.

Artykuł został przygotowany przez eksperta 4Prime, a następnie zredagowany przy wsparciu narzędzi sztucznej inteligencji.